Asen

Asen là gì? Nguyên nhân, Tác hại và Cách phòng tránh hiệu quả

Asen hay còn gọi thạch tín là một trong những nguyên tố độc nhất thế giới, xuất hiện trong môi trường tự nhiên như: nước, không khí, thức ăn, đất đai,… Asen có thể gây ra bệnh ung thư, vì vậy mà việc tìm hiểu nguyên nhân, tác hại và cách phòng tránh asen là rất cần thiết.

1. Asen (thạch tín) là gì?

Asen là một á kim gây ngộ độc và có nhiều dạng thù hình như: màu vàng (phân tử phi kim) và màu đen và xám (á kim) rất khó để nhận biết. Ba dạng có tính kim loại của asen với cấu trúc tinh thể khác nhau cũng được tìm thấy trong tự nhiên (các khoáng vật asen sensu stricto và hiếm hơn là asenolamprit cùng parasenolamprit), nhưng nói chung nó hay tồn tại dưới dạng các hợp chất asenua và asenat.

Asen là gì

Tại Việt Nam thì Asen bị nhầm gọi là “Thạch tín” asen trioxit (As2O3), cũng có độc tính ngang asen.

Asen có 2 dạng là asen vô cơ và asen hữu cơ:

  • Asen vô cơ có độc tính cực mạnh gấp 4 lần thủy ngân. Và được cơ quan nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) và liên minh Châu Âu (EU) công nhận Asen vô cơ là chất gây ung thư nhóm 1.
  • Asen hữu cơ phần lớn có nguồn gốc tự nhiên từ sự phân hủy các loài cá, hải sản. Đây là dạng asen không có độc tính và đào thải nhanh chóng khỏi cơ thể con người.

2. Nguyên nhân gây nhiễm độc Asen

Tại Việt Nam thì nguyên nhân chính là do sử dụng nguồn nước ăn uống không được đảm bảo chất lượng an toàn vệ sinh.

Ngoài nguyên nhân do cấu tạo địa chất của nhiều vùng nhiễm asen, tác động ô nhiễm từ các hoạt động sinh hoạt sản xuất của con người là nguyên nhân chính gây nên nhiễm độc asen trong nguồn nước. Đó là các chất độc từ:

  • Chất thải của các nhà máy hoá chất nhiễm vào nguồn nước, đất như: chất thải (VD: nhuộm, …)
  • Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ bừa bãi từ các hoạt động nông nghiệp
  • Hoạt động đào và lấp giếng không đúng tiêu chuẩn kỹ thuật khiến chất bẩn, độc hại bị thẩm thấu xuống mạch nước ngầm…

Vì thế, asen có thể có trong nước ngầm, nước giếng, nước máy chưa lọc thậm chí cả nước đóng chai nếu không được xử lý đúng tiêu chuẩn.

3. Tác hại của Asen đối với sức khỏe con người

Asen vô cơ  được coi là chất cực độc đối với con người. Khi sử dụng thực phẩm hoặc uống nguồn nước có chứa Asen thì sẽ gây ra những tác hại ảnh hưởng cực kỳ lớn đến sức khỏe con người:

Tác hại của asen đối với con người

  • Nếu sử dụng thực phẩm, nguồn nước có chứa hàm lượng asen trên 60.000µg/L sẽ gây tử vong.
  • Ăn uống phải thực phẩm có chứa hàm lượng Asen vô cơ từ 300 – 30.000µg/L sẽ gây hại đến dạ dày và ruột. Sẽ có biểu hiện như: đau dạ dày, buồn nôn, nôn và tiêu chảy
  • Gây giảm khả năng tạo hồng cầu và bạch cầu, dẫn đến mệt mỏi, rối loạn nhịp tim, vỡ mạch máu gây bầm tím và suy giảm hệ thần kinh gây tê bàn chân, bàn tay.
  • Nếu tiếp xúc, ăn uống thực phẩm, nước nhiễm asen với hàm lượng thấp cũng có thể gây ra những biến đổi về sắc tố da như sạm da, dày sừng hoặc mụn cóc ở lòng bàn tay, lòng bàn chân và trên người và có thể dẫn đến ung thư da. Ngoài ra, ăn uống nguồn thực phẩm, nước nhiễm asen làm tăng nguy cơ ung thư gan, thận, bàng quang, tuyến tiền liệt và phổi.

4. Các khu vực nào Việt Nam bị nhiễm Asen

Việt Nam là một trong những nước Đông Nam Á có nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi asen, vì thế mà đã được nhiều trung tâm nghiên cứu trong và ngoài nước đặc biệt quan tâm. Kết quả của nhiều nghiên cứu cho thấy nước ngầm ở các khu vực đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long đang đứng trước nguy cơ nhiễm Asen cao.

Các khu vực nhiễm asen tại Việt Nam

  • Tại các tỉnh vùng lưu vực sông Hồng: Hà Tây, Hà Nam, Hà Nội, Nam Định, Hưng Yên và Thái Bình. Nhiều giếng khoan ở vùng này có hàm lượng asen cao khoảng 200–300 µg/l (gấp 20–30 lần tiêu chuẩn nước uống)
  • Phía lưu vực sông Đuống cũng xuất hiện giải ô nhiễm với mức độ nhẹ hơn. Đó là địa phận tỉnh Bắc Ninh và Hải Dương. Các khu vực ven vùng núi trung du, ven biển có chiều hướng ít bị nhiễm asen trong nước giếng khoan. Phần trăm số mẫu có hàm lượng asen vượt tiêu chuẩn của nước ngầm là 45% tại Hà Nam, 28% tại Hà Tây, 17% tại Hưng Yên, 10% tại Nam Định và Bắc Ninh.
  • Tại các tỉnh vùng lưu vực sông Mê Kông như: An Giang, Đồng Tháp đều bị nhiễm Asen rất cao.
  • Phía lưu vực sông Cửu Long có độ mặn giảm từ Bắc xuống Nam do khu vực này ở hướng biển. Theo nhiều nghiên cứu nước giếng khoan thì cho thấy nồng độ asen và mangan vượt quá tiêu chuẩn của WHO. Hơn thế nữa là nhiều thành phần kim loại vượt quá mức cho phép: Ba (11%), Se (7,1%), U (3,1%), Ni (1,4%), Pb (1,1%) và Cd (0,3%)

5. Cách phòng tránh nhiễm Asen

Asen là một chất không màu, không mùi, không vị nên rất khó có thể nhận biết được nguồn nước nhà mình sử dụng có bị nhiễm Asen hay không? Chỉ có thể nhận biết qua phân tích tại các phòng thí nghiệm. Vì thế mà gia đình nên chủ động lấy mẫu nước đến các phòng thí nghiệm uy tín để phân tích. Dưới đây là một số cách phòng tránh nhiễm Asen:

1. Sử dụng nước đóng bình

Sử dụng nước đóng bình là cách giúp bạn và người thân tránh được các bệnh tiêu hóa và còn giúp cơ thể khỏe mạnh, bởi trong nước đóng bình có đầy đủ các khoáng chất cần thiết. Một số hãng, thương hiệu nước đóng bình mà các bạn có thể tin dùng như: Lavie, Aquafina.. Tuy nhiên giá thành của nước đóng bình lại rất tốn kém, mỗi bình 20 lít có giá từ 50.000 – 70.000 VND.

Cách phòng tránh nhiễm asen

2. Máy lọc nước RO

Máy lọc nước RO là giải pháp tốt nhất hiện nay và được rất nhiều hộ gia đình sử dụng tại Việt Nam. Là dòng máy lọc nước được ứng dụng công nghệ RO (hay còn gọi là Thẩm thấu ngược), công nghệ này có thể loại bỏ được 99,99% các vi khuẩn, virus, kim loại nặng (trong đó có Asen) và các chất độc khác.

Bên cạnh việc loại bỏ hoàn toàn tạp chất máy lọc nước RO còn được trang bị thêm các lõi chức năng nhằm tạo vị ngọt cho nước và bù các khoáng chất cần thiết cho cơ thể.

Để mua được chiếc máy lọc nước tốt nhất, thì khi lựa chọn phải chọn máy lọc nước đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước khoáng thiên nhiên và nước uống đóng chai, quy chuẩn này được gọi là QCVN6-1:2010/BYT. Đây là quy chuẩn cao nhất của Việt Nam để đánh giá chất lượng nước và nước lọc của máy lọc nước.

Theo thông tin từ website của “BỘ Y TẾ VIỆN SỨC KHỎE NGHỀ NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG” thì Karofi là thương hiệu máy lọc nước duy nhất tại Việt Nam đạt quy chuẩn nước uống trực tiếp này. Mọi người có thể xem thông tin tại đây.

Phòng tránh asen bằng máy lọc nước

Xem sản phẩm máy lọc nước Karofi: https://karofi.com/may-loc-nuoc-28

Trên đây là bài viết chia sẻ về: Asen là gì? Nguyên nhân tác hại và cách phòng tránh. Mong rằng qua bài viết này mọi người sẽ thấy được mức độ nguy hiểm của asen với con người và có cách phòng tránh hiệu quả.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Scroll to top